ШҰҒЫЛ! Munay urlawmen aynalısıp kelgen qılmıstıq top ustaldı Толығырақ

Jazwşı Marxabat Bayğut kerek bolsa key dıbıstardı 3 ärippen belgilew kerek dedi

20:05, 13 qırkuyek 2017

Jalpı latın ärpine köşw bastaması osıdan 5 jıl burın bastalğan. Elbasınıñ bïılğı «Rwxanï jañğırw» maqalası jobağa ayrıqşa dem berdi. Küni keşe tipti, elimizdiñ tilderdi zerttew ïnstïtwtı latın ärpine köşwdiñ bir nusqasın usındı. Osığan baylanıstı öñirimizdegi zïyalı qawım ökilderi özderiniñ pikirlerin bildirwde.

Bul talqılawğa öñir ğalımdarınan özge türki älemi  ädebïet salasınıñ maytalmandarı da qatıstı. Alğaş söz alğan Abaytanwşı ğalım Mekemtas Mırzaxmetov älipbïdi awıstırw rwxanïyatımızdıñ täwelsizdigi ekenin atap ötti. Söytip usınğan jobağa qatıstı öziniñ baylamın ayttı. 

Mekemtas Mırzaxmetov – Abaytanwşı, fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı

  • Qanşa degenmen xalıqqa  jaqın, söylewge ıñğaylı äripterdi alğanımız jön. «Ö» al'favïti «Ä» al'favïti qosaqtalıp berilip otır. Qosaqtalğan jaman. Jazğanda, tağı basqa jağdayda ékonom jasay almaysıñ. Osı jağın eskerwimiz kerek.

Marxabat Bayğut özge äripke awısw basında şamalı qïındıq twatının ayttı. Sondıqtan  qïındıqtan qorıqpay, tipti, eki ärip turmaq, üş ärippen belgilense de, qazirgi usınğan nusqanı qabıldaw kerektigin jetkizdi. Al, özgerister engizw kerek bolsa, waqıtı kelgende köre jatarmız, - dedi.

Marxabat Bayğut- jazwşı, Xalıqaralıq «Alaş» sıylığınıñ ïegeri

  • Qïmay turğanımız da ras kïrïïllïcanı. Biraq kïrïïllïcağa köşkende de  bizdiñ qazaq tili köp soraqılıqqa uşırap, ündestigin joğaltıp aldı. Özimizdegi erekşe äripterdi ÖQUÑİÄ degenderge bar ğoy. Tağı da bir ärip tabwdıñ ornına dwgraf trïgraf degen bar. Eki tañba üş tañbamen belgilegen jön. Nemisterde 3 äripten bolatın äripter bar. Odan nemister küyrep, qïrap jatqan joq.

Qulbek Ergöbek te osı pikirdi qoldağanday sıñay tanıttı. Eñ bastısı, jedeldetip qabıldap alsaq, arğı jağı köş jüre tüzeledi,-degenge sayadı. Sebebi, rwxanï jañğırwdıñ bir bağıtı - Kïrïllïcadan latınğa ötwde.

Qulbek Ergöbek-fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı

  • Biz kïrïllïcağa köşkende qırğızdarda «Q» äripi bolmay qaldı. Özbek «Ö» äripi joq. masqara boldı. Ädeyi jasalğan bolwı kerek. 02:45 Boldı endi osını qabıldawımız kerek. Elbası munı der kezinde kün tärtibine köterip otır dep oylaymın. Reforma jasay berw pälendey qïın emes. sondıqtan qazir köş jürip bara jatqanda arbanıñ doñğalağına ağaştı tığa bermewimiz kerek.

Al, öñirimizdiñ ğalımdarı men oqıtwşıları, - qosarlanğan äripter xalıqtı şatastırıp, älipbïdi üyrenwge kedergisin keltirmey qoymaydı. Sondıqtan äli de bolsa, tereñ taldap, är äriptiñ öziniñ belgisin qoyu kerektigin aytadı.

Narïman Nurpeyisov-OQMPÏ dekanı

  • Astananı da köşirdik. Talay qïındıqtı da bastan keşirdik. Awıp qalğan köşimizdi tüzewge. Sondıqtan latın qarpine köşw meniñ oyımşa köp qïındıq keltirmeydi. Ejelep otırıp, oqıp ketemiz. Qazir Qudayğa şükir jastardıñ bäri sawattı. Älem elderiniñ 80 payızı osı latın qarpin paydalanıp jatqan kezde 5 mln-ğa jwıq qandastarımız jat elde ömir sürip jatqan kezde qazaq xalqına bul özgeris kerek.

Jastar atınan söylegen mektep ustazı, sızıqşa men nükteler arqılı ärbir äripti belgilep alğan durıs,-deydi. Sebebi, qazirgi jastar artıq äripter men artıq jazwdı müldem qalamaydı. Al, el erteñi jastar bolsa, qabıldanatan älipbï xalıq suranısın ötewi kerek.

Abay Qalşabek-Nazarbaev zïyatkerlik mektebiniñ oqıtwşısı

  • Dïgrafïka degen närse bar. Sol töl äriptiñ «ÄÖQ» degen sïyaqtı dıbıstarı qos tañbalı belgilenip otır. qazir älewmettik jelidegi äsirese jastar qos tañbamen belgilewdiñ durıs emestigine toqtalıp otır. talqılaw negizinde osığan män birilse deymin.

Jïındı qorıtındılağan öñir basşısı, osınday qızw pikirtalastan keyin naqtı şeşim qabıldawğa mümkindik twatının ayttı. Asığıstıqtıñ qajeti joq. Al, latın grafïkasınıñ qanday formada qabıldanatını, jıl soñına deyin xalıq talqısına tüsedi.

Janseyit Tüymebaev-oblıs äkimi    

  • Bizdiñ oblıstıñ ğalımdarı da tilşileri de bul mäselege jaqsılap kiriskenin qalaymın. Jaña aytılğan pikirlerdi odan sayın ğılımï jağınan kişkene jetildirse.

Öñir jurtşılığınıñ pikiri osınday boldı. Eñ bastısı, alğaşqı qadam jasaldı. Endi qaysısı durıs, qaysısı burıs?  Qoğam eleginde bolmaq.

NURMAXAN Kenjexan

Тақырып бойынша материалдар

Танымал жаңалықтар

Käsipkerdi sottatpaqşı bolğan prokwrordıñ äreketinen tük şıqpadı
19:21, 16 qaraşa 2017
Käsipkerdi sottatpaqşı bolğan prokwrordıñ äreketinen tük şıq...
Толығырақ...